چهارشنبه, 06 بهمن 1395 ساعت 15:01

پرسش و پاسخ

پرسش و پاسخ به سوالات دندانپزشکی

 

در وب سایت کلینیک دندانپزشکی دکتر هادی صادق پرسش و پاسخ ها بر اساس طبقه بندی موضوعی انجام می شود. لطفا ابتدا یکی از موضوعات زیر را انتخاب فرمایید

منتشرشده در Uncategorised
چهارشنبه, 06 بهمن 1395 ساعت 14:28

انواع دستگاههای ارتودنسی

دستگاههای ارتودنسی شامل دو شکل کلی ثابت و متحرک می باشند که بسته به نوع مشکل بیمار یکی از آنها یا هردو بکار می رود . وجه تسمیه این دستگاهها بر مبنای قابلیت جابجایی آنها توسط بیمار است. در دستگاه ارتودنسی ثابت اجزاء به صورت نگین هایی بر روی دندان چسبانده شده و ثابت می گردند. در حالی که دستگاههای متحرک ساختارهای پلاستیکی شکلی هستند که توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شوند.

 

ارتودنسی نامرئی (لینگوال)

بر خلاف ارتودنسی ثابت به روش معمولی که در آن وسایل ارتودنسی به سطح خارجی دندانها متصل می شود، در ارتودنسی "لینگوال" یا "زبانی" وسایل به سطح داخلی و پشت دندانها(سمت زبانی) متصل شده و کاملا پنهان و غیر قابل رویت می باشد. ارتودنسی لینگوال یا زبانی حدود ۱۵ سال پیش برای اولین بار به علم ارتودنسی معرفی شد، در آن سال‌ها  متخصصین ارتودنسی تصور می کردند این روش به زودی ارتودنسی را دگرگون خواهد کرد و با پیشرفت روزافزون، جایگزین تمامی روش‌های روتین ارتودنسی ثابت می‌شود. اصول کلی این روش مانند ارتودنسی ثابت معمولی است که در آن نیروی ارتودنسی از طریق براکت‌هایی که به سطح دندان چسبانده می‌شود، موجب حرکت آن به محل مناسب می‌شود. این تکنیک فوق العاده پیشرفته برای افراد بزرگسالی که تمایل به بهبود وضعیت دندانهای خود دارند اما نگران مشاهده شدن وسایل ارتودنسی هستند، راه حل مناسبی است. این روش را نباید با درمانهای ارتودنسی ثابتی که از وسایل همرنگ دندان استفاده می نمایند و نامریی خوانده می شوند، اشتباه گرفت. در این روش به علت متصل شدن وسایل به سطوح داخلی دندانها، وسایل ارتودنسی کاملا پنهان می باشد ولی یکی از مهمترین نگرانی ها امکان آسیب و آزار زبان و اشکال در صحبت کردن و غذا خوردن است. همانگونه که در درمانهای ارتودنسی ثابت برای عادت کردن لب ها به وسایل ارتودنسی یک یا دو هفته زمان نیاز است، در روش ارتودنسی لینگوال نیز امکان ایجاد ناراحتی در چند هفته اولیه وجود دارد و پس از آن زبان فرد به وضعیت موجود عادت کرده و این مشکل نیز برطرف می گردد. از دیگر مشكلات ارتودنسی لینگوال، هزینه چند برابر بیشتر این روش نسبت به روش‌های معمول، محدود بودن آن به درمان‌های نسبتا ساده ارتودنسی، طول مدت بیشتر درمان و پروسه های لابراتواری پیچیده می باشد. متاسفانه در حال حاضر ارتودنسی لینگوال هنوز نمی‌تواند در اکثر درمان‌های ارتودنسی جایگزین قابل اعتمادی برای ارتودنسی ثابت باشد و تنها جهت رفع نامنظمی‌های بسیار ساده و مختصر دندان‌ها آن هم در افرادی که به دلیل شرایط کاری‌شان به هیچ وجه نمی‌توانند ظاهر وسایل ارتودنسی معمول را بپذیرند، توصیه می‌شود. البته امید است که با پیشرفت بیشتر این تکنیک و رفع مشکلات موجود آن در سال‌های آینده، بتوان از آن برای رفع مشکلات ارتودنسی بیشتری بهره برد.

 

ارتودنسی به روش دیمون (Damon)

شاید بتوان گفت که این روش جزء جدید ترین سیستم های ارتودنسی روز دنیا و بهترین نوع براکت های سلف لیگیت می باشد. در سیستم Damon به جای استفاده از براکت های معمول که از کش برای نگه داشتن سیم ارتودنسی کمک می گیرند، از براکت هایی با قابلیت باز و بسته شدن کشویی استفاده می شود. سیستم دیمون به گونه ای طراحی شده است که شما به آسانی بتوانید اطراف سیم ها و براکت ها را تمیز کنید. در حالی که در روش های معمول پلاک های میکروبی اطراف کش ها، براکت ها و سیم های ارتودنسی جمع می شوند و رعایت بهداشت دهان را به ویژه برای کودکان کم سن دشوار خواهد کرد. این سیستم ضمن ارتقاء بهداشت براکت ها و رفع معضل تغییر رنگ کش های دور براکت سازگاری بیشتری با سیستم استخوانی و عضلات فک و صورت دارد. دلیل این امر نیروهای بسیار ملایمی است که در سیستم Damon به دندانها اعمال می گردد. این فناوری از سال ۲۰۰۶ در ایران نیز به عنوان جدیدترین متد در رشته ارتودنسی که هم اکنون در اروپا و آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد ارائه می شود. با این وجود تبلیغاتی از جمله عدم نیاز به کشیدن دندان، کاهش طول مدت درمان، کاهش درد بیمار و یا افزایش فاصله مراجعات به متخصص ارتودنسی که در مجلات و پیک ها به چشم می خورد، همگی نیاز به تامل و مشاوره با متخصص ارتودنسی دارد. در حقیقت تصمیم گیری در خصوص نیاز یا عدم نیاز به کشیدن دندان جهت ارتودنسی بر عهده ابزار درمان نیست بلکه بر اساس صلاحدید متخصص ارتودنسی و متناسب با میزان به هم ریختگی دندانها و به خصوص فرم صورتی هر بیمار است. البته باید پذیرفت که ویژگیهای این سیستم در حد یک ابزار کمکی، سبب تسهیل درمان بیمارانی می شود که ردیف نمودن دندانهای آنها به تشخیص درمانگر قرار است بدون کشیدن دندان صورت گیرد. امکان تسریع درمان با این مدل از براکت ها تنها در حدود چند ماه آن هم در مورد کیس هایی ممکن است که قرار نیست دندانی از دهان آنها خارج شود. تا به امروز به رغم پیشرفتهای شگرفی که در ابزارهای درمانی صورت گرفته است، هنوز شیوه و راهکار درمانی فراگیری که بتواند مدت زمان درمان را به صورت محسوسی کاهش دهد، ابداع و یا معرفی نشده است.

در مورد ادعای کاهش میزان درد ارتودنسی با استفاده از سیستم دیمون باید افزود که اصولا ارتودنسی تنها در یکی دو روز اول درمان آن هم در مورد برخی بیماران با درد و ناراحتی جزئی همراه است بنابراین تفاوت چشمگیری در مقدار درد با استفاده از این سیستم و براکت های معمولی وجود ندارد.

در مورد تعداد دفعات مراجعه بیمار به متخصص ارتودنسی نیز اساسا بدون توجه به نوع براکت های بکار رفته جهت درمان، بیمار باید ماهی یکبار به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کند زیرا معمولا هر ماه کش ها و فنرهای دستگاه ها نیاز به بررسی و تنظیم مجدد دارند و بنابراین تبلیغاتی مبنی بر عدم نیاز به مراجعه مکرر به متخصص ارتودنسی با استفاده از برخی سیستم ها که در مجلات و پیک ها مشاهده می شود دروغ هستند.

اخیرا برخی از دندانپزشکان عمومی که به صورت تجربی و غیرقانونی اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی ارتودنسی می کنند این شائبه را ایجاد کرده اند که به کمک سیستم دیمون ضمن رفع نیاز به کشیدن دندان دیگر نیازی به مراجعه به متخصص ارتودنسی جهت درمان بهم ریختگی های دندانی وجود ندارد که با توجه به توضیحات مطرح شده این ادعا نیز محال است.

در پایان با اشاره به هزینه بالای استفاده از سیستم دیمون در مقایسه با سیستمهای معمول باید گفت که درمان با این سیستم زمانی توصیه می شود که مزایای کارکردش برای بیمار در ازای ۴۰ تا ۵۰ درصد دریافت قیمت بیشتر منطقی باشد.

 

براکت های سرامیکی :

براکت های سرامیکی یا در اصطلاح عامیانه بی رنگ از مواد کامپوزیتی همرنگ دندان تهیه می شوند. این براکت ها از سوی دیگران بسیار کم قابل مشاهده بوده و برای بیماران مشکل پسندی که مایل به دیده شدن دستگاههای ارتودنسی خود نیستند گزینه نسبتا مناسبی است. به زعم این بیماران بسیاری از اطرافیان حتی تا مدت ها متوجه وجود نگین های ارتودنسی روی دندانهایشان نمی شوند. با این حال براکت های سرامیکی معایبی هم دارند که البته در نسل جدید آنها به مراتب کاهش یافته است از جمله:

۱. گرانتر بودن

۲. افزایش طول مدت درمان

۳. افزایش سختی درمان برای ارتودنتیست

۴. شکننده بودن

۵. تغییر رنگ اورینگ ها

۶. دیباند مشکل تر

 

ارتودنسی اینویزیلاین

یکی از روش های جدید ارتودنسی، ارتودنسی اینویزیلاین است در این شیوه بجای براکت و سیم ارتودنسی از پلاک هایی شفاف جهت حرکت دندانها به موقعیت مطلوب استفاده می شود. در واقع بین وضعیت نامرتب دندانها تا حالت ردیف پیش بینی شده توسط کامپیوتر در لابراتوارهای ویژه ای اقدام به تولید پلاک های بی رنگ متعددی می گردد. هر پلاک چند هفته توسط بیمار روی دندانها گذاشته می شود و سپس پلاک بعدی جای آن را می گیرد به این ترتیب مانند انیمیشن رفته رفته دندانها ردیف می شوند. 

علی رغم فلسفه جذاب این روش و از همه مهمتر عدم استفاده از دستگاههای فلزی ارتودنسی هنوز به دلایل فنی نتوانسته است جایگزین روش معمول ارتودنسی با سیم و براکت شود. به عبارتی کاربرد آن بیشتر محدود به کیس های خفیف ارتودنسی و تحت شرایط معین می گردد. مضافا بر اینکه در ایران اساسا تکنولوژی دیجیتال و لابراتواری آن ورود پیدا نکرده است بنابراین تبلیغات داخلی مبنی بر ارتودنسی با پلاک های شفاف یا ارتودنسی اینویزیلاین و حتی گاهی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی به جهت محدودیت های فنی و امکانات درمانی هنوز پشتوانه درستی ندارند.

از سوی دیگر هزینه درمان با این روش نزدیک به ۳ برایر ارتودنسی به روش عادی است عامل دیگری بر اینکه که حتی در کشورهای اروپایی و آمریکا هم مخاطبین زیادی جلب نکرده است. بدیهی است با در نظر گرفتن توانایی پایین تر این روش در مرتب کردن دندانها از سویی و محدودیت های تکنیکی داخل کشور، صَرف چنین قیمتی برای درمانی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی در ایران امری غیر منطقی و در مواردی آسیب رسان می باشد. بهترین گزینه برای بیمارانی که نمی خواهند دستگاههای ارتودنسی شان زیاد به چشم بیاید استفاده از براکت های سرامیکی نسل جدید می باشد که می توانید اطلاعات کاملی پیرامون آنها در وبسایت ما ملاحظه کنید.

 

فیس ماسک ارتودنسی

فیس ماسک دستگاهی با عملکرد ارتوپدیک در درمان های ارتودنسی است که برای اصلاح رشد ناهنجاری عقب بودن فک بالا در سنین رشد کودکان (بین ۸ تا ۱۳ سال) بکار می رود. همانگونه که در تصویر روبرو دیده می شود این دستگاه از دو تکیه گاه پیشانی و چانه جهت جلو آوردن فک بالا کمک می گیرد. از جمله اثرات جانبی فیس ماسک، چرخش فک پایین به سمت پایین و عقب است. این امر در بیمارانی که ارتفاع صورت بلند دارند می تواند نامطلوب باشد.

بنابر شواهد علمی ۵۰ درصد بیمارانی که از این دستگاه برای رفع ناهنجاری فکی شان کمک می گیرند به درمان مجدد با فیس ماسک پس از یکی دو سال نیاز خواهند داشت و دلیل آن چیزی جز تمایل عود و برگشت ناهنجاری فکی نیست. در مجموع باید خاطرنشان کرد که درمان موفق عقب بودن فک بالا با فیس ماسک می تواند ریسک نیاز به جراحی فک را در بزرگسالی به حداقل رساند و یا دست کم وسعت جراحی را کاهش دهد. توصیه می گردد در صورت مشاهده نوک به نوک بودن دندانها و یا عقب تر بودن دندانهای جلویی فک بالا نسبت به پایین در سن ۷ سالگی با یک ارتودنتیست مشاوره کنید.

 

دستگاه فانکشنال

دستگاههای فانکشنال ارتودنسی شامل دو شکل کلی ثابت و متحرک هستند که بسته به مشکل بیمار یکی از آنها بکار می رود. وجه تسمیه این دستگاهها بر مبنای ایجاد تغییر در فانکشن یا عملکرد فکین و عضلات وابسته می باشد. در دستگاه ارتودنسی ثابت اجزاء به صورت ادواتی روی قوس های دندانی ثابت می گردند. در حالی که دستگاههای متحرک ساختارهای پلاستیکی شکلی هستند که توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شوند.

به لحاظ تئوری دستگاه های فانکشنال برای ناهنجاری کلاس II (عقب بودن فک پایین)، ناهنجاری کلاس III (جلو بودن فک پایین)، ناهنجاری اپن بایت (ارتفاع زیاد صورت)، ناهنجاری دیپ بایت (ارتفاع کاهش یافته صورت) و انحراف طرفی فک پایین قابل استفاده هستند. با این حالبیشترین کاربرد دستگاههای فانکشنال برای ناهنجاری عقب بودن فک پایین است. 

از مهمترین مزایای دستگاه های ثابت، کاهش نیاز به همکاری بیمار در خصوص گذاشتن مرتب دستگاه می باشد. مهمترین عیب دستگاههای فانکشنال ثابت، لزوم دقت بالای بیمار در امر رعایت بهداشت دهان و دندانها می باشد زیرا حضور دستگاههای ثابت داخل دهان روند معمول مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را مختل می کند. همچنین به نظر می رسد تأثیر دندانی دستگاههای ثابت نسبت به اثرات فکی آنها بیشتر می باشد.

مهترین مزیت دستگاه فانکشنال متحرک امکان راحت تر رعایت بهداشت دهان در قیاس با دستگاه ثابت است. به گونه ای که حین غذا خوردن و مسواک زدن بیمار می تواند پلاک یا دستگاه متحرک خود را بردارد. همین نکته مهمترین عیب دستگاههای متحرک را نیز رقم می زند. به این مفهوم که به دلیل قابلیت گذاشتن و برداشتن از سوی بیمار، نیاز به همکاری بالای بیمار در استفاده مرتب دارد.

دستگاه های فانکشنال متحرک باید ۲۴ ساعته داخل دهان باشند و تنها در مواقع غذا خوردن و مسواک زدن خارج شوند. نکته مهم در موفقیت دستگاههای متحرک ارتودنسی، پیوستگی استفاده است به طور مثال اگر بیماری ۳ ساعت پلاک داخل دهان او باشد و تنها لحظاتی آن را از دهان خارج کند سیکل تأثیر ارتوپدیک آن به طرز چشمگیری کاهش می یابد. توصیه ما به بیماران این است که فواصل درآوردن پلاک متحرک از دهان نمی بایست کمتر از ۴ ساعت باشد.

علی رغم اینکه اثرات مثبت دستگاه فانکشنال را می توان در ماههای نخست استفاده از آن نیز در نیمرخ بیمار مشاهده کرد دست کم باید تا یکسال و ترجیحا تا بلوغ جنسی کودک ادامه پیدا کند. نشانه بلوغ جنسی در خانم ها بروز عادت ماهانه (قاعدگی) می باشد.

 

 فضانگهدار دندان

فضانگهدار دندان برای حفظ فضای رویش دندان دائمی در پی افتادن زودهنگام دندان شیری استفاده می شودافتادن یا کشیدن زود هنگام دندان شیری می تواند سبب از دست رفتن فضای لازم برای رویش دندان دائمی زیرین گردد. در واقع دندانهای شیری با عنوان ابزارهایی طبیعی جهت حفظ فضای رویش دندانهای دائمی که قرار است در آینده رویش پیدا کنند عمل می کنند. با این رویکرد در صورت از دست دادن زود هنگام دندان شیری باید برای جایگزینی آن با فضانگهدار اقدام نمود. دستگاههای فضانگهدار در انواع متحرک و ثابت، یکطرفه و دو طرفه وجود دارند.

 

مینی اسکرو

مینی اسکرو با عنوان انکوریج مطمین برای حرکت و جابجایی دندانها در ارتودنسی بکار می رود.

یکی از مهمترین ارکان درمان های ارتودنسی انکوریج یا پشتیبان حین بستن فضاهای دندانی می باشد. در گذشته برای تقویت انکوریج از خود دندانها کمک گرفته می شد از اینرو مقداری حرکت ناخواسته دندانی اجتناب ناپذیر بود ولی طی یکی دو دهه اخیر از انکوریج های استخوانی (مینی اسکرو) استفاده می شود. مینی اسکرو (Temporary Anchorage Device) پیچی است که داخل استخوان فک پیچانده شده و با عنوان لنگرگاهی مطمئن جهت حرکت دندانها بکار می رود.

منتشرشده در ارتودنسی
چهارشنبه, 06 بهمن 1395 ساعت 14:22

سوالات رایج ارتودنسی

در چه سنی باید جهت معاینه ارتودنسی اقدام کنیم ؟

انجمن متخصصین ارتودنسی امریکا سن هفت سالگی را سن خوب برای اولین معاینه ارتودنسی ذکر کرده است . در این سن غالب دندانهای شیری و تعدادی از دندانهای دائمی رویش پیدا کرده اند و برای ارتودنتیست امکان ارزیابی دقیقی از وضعیت کلی دندانی فکی بیمار را فراهم می کند. شایان ذکر است با وجود امکان تشخیص بسیاری از ناهنجاری دندانی فکی تنها موارد محدودی را می توان در همین سن مورد درمان قرار داد. البته برای مشکلات دیگر نیز برنامه زمانی معینی از سوی ارتودنتیست جهت مداخله ارتودنسی در آینده برای شما تدوین می گردد.

 

درمان ارتودنسی نزد دندانپزشک عمومی چه ایرادی دارد؟

دندانپزشک عمومی صلاحیت انجام درمان ارتودنسی ثابت را ندارد. با این وجود در حال حاضر تعداد زیادی از دندانپزشکان اگرچه تخصص ارتودنسی ندارند با یا بدون شرکت در دوره های آموزشی کوتاه مدت غیر آکادمیک با هزینه و قیمت های کمتر اقدام به انجام ارتودنسی برای بیماران خود می کنند که متاسفانه در بسیاری موارد سبب بروز مشکلات و عوارض غیرقابل جبران برای فک و دندانها می گردد. تخصص ارتودنسی مستلزم گذراندن دوره پیچیده ۴-۳ ساله در دانشگاههای معتبر پس از دوره ۶ ساله دندانپزشکی عمومی می باشد. حال آنکه در طول دوره عمومی هیچ آموزشی در زمینه ارتودنسی ثابت صورت نمی گیرد.

 

چگونه اطمینان حاصل کنم که دکتری که مراجعه کرده ام متخصص ارتودنسی است؟

بسیاری از بیماران نسبت به پیدا کردن دکتر خوب برای ارتودنسی خود یا فرزندشان سردرگم هستند. متخصص ارتودنسی روی تابلو، کارت و مهر مطب خود از عبارت متخصص ارتودنسی و نه ارتودنسی استفاده می کند. عبارت جراح-دندانپزشک همراه با توضیحات دیگری نظیر ارتودنسی، زیبایی و ... نمایانگر عمومی بودن دندانپزشک می باشد. به علاوه شما می توانید با مراجعه به لینک اعضاء وبسایت انجمن ارتودنتیست های ایران و یا بانک اطلاعات ارتودنتیست های ایران نسبت به متخصص بودن دکتر خود اطمینان حاصل کنید. چنانچه نام دکتر مورد مراجعه در لیست این دو مرجع وجود نداشت برای اطمینان بیشتر از منشی انجمن ارتودنسی ایران (۸۸۲۸۸۳۵۸-۰۲۱) نیز استعلام بگیرید.

 

آیا مرتب کردن دندان ها بدون ارتودنسی امکان پذیر است؟

متاسفانه برخی از دندانپزشکان عمومی که متخصص ارتودنسی نیستند با سوء استفاده از نگرانی بیماران نسبت به طول درمان ارتودنسی اقدام به تبلیغاتی با عناوین "ارتودنسی سریع"، "ارتودنسی در یک جلسه"، "مرتب کردن دندان ها بدون ارتودنسی" و یا "ارتودنسی با لیرز" می کنند. در این موارد آنها در واقع با تراش دندانها در نواحی بیرون زده و ترمیم دندانها با کامپوزیت یا لمینیت در قسمت های تورفته اقدام به رفع ظاهری مشکل ناردیفی دندانها می کنند. حال آنکه این کار منجر به آسیب جدی دندانها حتی تا سرحد کشیدن آنها ظرف چند سال خواهد شد.

 

سن مناسب انجام درمان ارتودنسی چه زمانی است؟

 در گذشته درمان ارتودنسی معمولا" به کودکان و نوجوانان محدود می شد ولی واقعیت این است که دندان ها حتی در سنین بالا می توانند حرکت کنند و شیوه حرکت دادن دندان ها در تمام سنین یکسان است. بنابراین درمان ارتودنسی در بزرگسالان و سنین بالا نیز امکان پذیر است هرچند درمان این افراد ممکن است با محدودیت هایی روبرو باشد که فقط توسط ارتودنتیست قابل تشخیص و درمان است. با این حال زمان مناسب برای ارتودنسی اغلب افراد وقتی است که تمام دندان های شیری کودک افتاده باشند و بیشتر دندان های دائمی وی (بجز سومین آسیای بزرگ یا همان دندان عقل) درآمده باشند که در حدود ۱۲-۱۱ سالگی می باشد. دانستن زمان مناسب برای معاینه ارتودنسی باعث می شود که برخی اوقات با انجام اقدامات ساده از بروز مشکلات شدیدتر پیشگیری و طول درمان و پیچیدگی آن را کوتاه تر کرد.

با درمان اولیه می توان نتایج مطلوبی را به دست آورد که پس از پایان یافتن رشد فک ها و صورت ( حدود ۱۲-۱۰ سالگی) دیگر قابل دستیابی نیستند. در این محدوده سنی دو دسته از ناهنجاری های دندانی و اسکلتی را می توان اصلاح کرد. در این میان روش هایی برای درمان های پیشگیرانه وجود دارد که مراجعه بیمار در سن پایین امکان انجام این روش ها را برای هر دو دسته از ناهنجاری های دندانی و اسکلتی میسر می سازد که این امر نه تنها در جلوگیری از انجام درمان های پیچیده کمک می کند بلکه طول درمان را کوتاه تر کرده و به هزینه خانواده نیز کمک می کند.

در صورتی که کودک دچار ناهنجاری اسکلتی (و نه فقط دندانی) همانند کوچک و یا بزرگ بودن هر یک از فک ها نسبت به یکدیگر، باریک بودن فک بالا و یا انحراف فک پایین به طرفین باشد درمان وی باید در محدوده سنی ۱۲-۷ سالگی انجام شود. زمان شروع درمان بر اساس نوع مشکل و شدت آن متفاوت است و گاه سن تقویمی آغاز درمان مشکلی مشابه در دو کودک به دلیل تفاوت های فردی تکاملی یکسان نیست. این امر نیز دلیل مهمی را جهت انجام معاینه اولیه در سن هفت سالگی توسط درمانگر آگاه و مسلط به تمام زوایا و جوانب رشد و تکامل یعنی ارتودنتیست ارائه می دهد.

متاسفانه گاهی مشاهده می شود که به علت مراجعه دیرهنگام بیماران به متخصص ارتودنسی و یا مراجعه به دندانپزشک عمومی که بعضا" تسلط کافی در این موارد ندارند، این گونه مشکلات اسکلتی بموقع تشخیص داده نمی شوند و در زمان مناسب تحت درمان صحیح قرار نمی گیرند و رشد کودک پایان می یابد. در این حالت تنها راه پیش روی ارتودنتیست در مشکلات با شدت کم، کشیدن دندان های دائمی جهت پوشاندن مشکل اسکلتی و در موارد شدیدتر انجام جراحی فک همراه با ارتودنسی در سنین بالاتر است و کاملا" روشن است که با معاینه به موقع کودک توسط متخصص ارتودنسی می توان از ایجاد مشکلات شدید در سنین بالاتر جلوگیری کرد. 

 

چرا با مراجعه به ارتودنتیست های مختلف پاسخ های متفاوتی در مورد درمان مشکل ارتودنسی خود دریافت کرده ام؟

مثلا" بر سر کشیدن و یا نکشیدن دندان برای رفع مشکل اختلاف نظر داشته اند.

اصولا" مقوله چگونگی رفع کجی و ناردیفی های دندانی در ارتودنسی (بالاخص از حیث کشیدن یا نکشیدن) به فاکتورهای گوناگونی بستگی دارد که از آن جمله می توان به طول درمان، نیمرخ بیمار، ابزار مورد استفاده، ثبات نتیجه درمان، مهارت درمانگر و ... بستگی دارد. از آنجا که ارتودنتیست های مختلف وزن های متفاوتی به هر کدام از این فاکتورها می دهند اجتهاد های گوناگونی بدست می آید از اینرو ورود خود بیمار نیز در رایزنی با این درمانگرها تاثیر گذار خواهد بود. به عنوان مثال ممکن است یک درمانگر موافق کشیدن نباشد زیرا با لبهای برجسته تر برای شما موافق بوده و آن را به ریسک احتمال بیشتر بهم ریختن مجدد دندانها بعد از درمان ترجیح دهد ولی ارتودنتیست دیگری به دلیل ترس از برگشت ناردیفی دندانهای شما درمان توأم با کشیدن را پیشنهاد کند. اینجاست که گفتمان بیمار با درمانگر در تعیین نهایی وزن این فاکتورها و انتخاب بهترین طرح درمان برای او کمک می کند.

 

آیا رویش دندانهای عقل باعث کج شدن دندانهای جلویی می گردد؟ 

در خصوص نقش دندانهای عقل در بهم ریختن و کج شدن نظم دندانهای جلویی (بخصوص فک پایین) اتفاق نظر وجود ندارد. با این وجود کشیدن آنها قبل از ۲۵ سالگی در اغلب بیماران (صرفنظر از اینکه تمایل به ارتودنسی داشته باشد یا خیر) توصیه می گردد زیرا بشر کنونی عمدتا" برای دندانهای عقل فضای کافی در فک ندارد.

 

آیا استفاده از پستانک‌های جدیدی که به پستانک ارتودنسی معروف است می‌تواند تأثیری در به هم نریختن دندان‌ها داشته باشد؟ آیا خوردن پستانک و شیشه در نوزادی و کودکی باعث ایجاد بی‌نظمی‌های دندانی می‌شود؟

این پستانک‌ها اصلا" پایه علمی ندارد و صرفا" تبلیغاتی و هزینه بر است. خوردن شیشه و پستانک و حتی انگشت دست تا سنین ۴-۳ سالگی تأثیر محسوسی بر کج شدن دندانها نخواهد گذاشت‎ ولی در صورت ادامه بعد از این سنین جهت ترک عادت و عوارض دندانی آن می بایست به متخصص ارتودنسی مراجعه نمود.

 

آیا کشیدن دندان برای ارتودنسی الزامی است ؟

کشیدن دندانها گاهی ضروری است. البته این نگرانی همیشه برای بیمار و یا والدین مطرح است که از دست دادن یک یا چند دندان سالم می تواند بواسطه کاهش دندانها در آینده باعث مشکلاتی برای بیمار گردد. لیکن علم ارتودنسی پس از گذشت دو قرن از ابداع خود چنین نگرانی را قویا" مطرود می داند. به علاوه باید توجه داشت که فضای خالی ناشی از کشیدن دندانها طی درمان ارتودنسی کاملا" بسته می شود.

 

طول مدت درمان ارتودنسی چقدر است؟

طول مدت درمان ارتودنسی کاملا" به شکل دندانی و اسکلتی شما بستگی دارد. طول مدت درمان می تواند از چند ماه تا چند سال متغیر باشد. البته در اکثر درمانهای ارتودنسی ثابت، درمان بین ۲-۱ سال به طول می انجامد.

 

پس از شروع درمان بایستی هر چند مدت بایستی به مطب مراجعه کنم؟

جلسات درمانی بر اساس شرایط بیمار و طرح درمان وی برنامه ریزی می شود . تقریبا" اغلب افرادی که تحت درمان ارتودنسی ثابت قرار می گیرند، بایستی هر ۵-۴ هفته برای ادامه روند درمان خود به مطب مراجعه کنند. گاهی نیز فواصل بین جلسات کمتر یا بیشتر خواهد بود 

 

آیا درمان ارتودنسی درد دارد؟

خیر. درد درمانهای ارتودنسی خفیف و گذرا است و با دردی که در سایر درمانهای دندانپزشکی مثل کشیدن، پر کردن و یا عصب کشی وجود دارد، اصلا" قابل ملاحظه نیست. مصرف ایبوبروفن یا استامینوفن هر چهار ساعت یکبار و جویدن آدامس به کاهش درد مختصر روزهای نخست ارتودنسی کمک می کند.

 

آیا می توانیم پس از شروع درمان ارتودنسی به ورزش ادامه دهیم ؟

بله. با این حال بهتر است حتی الامکان از ورزش های توأم با ضربه بویژه ورزشهای رزمی که امکان وارد آمدن ضربات سنگین روی صورت وجود دارد، اجتناب گردد.

 

آیا در طول ارتودنسی لازم است به دندانپزشک خانوادگی خود مراجعه کنم؟

بله. مادامیکه تحت درمان ارتودنسی هستید لازم است که ملاقات های معمول خود را با دندانپزشک خانوادگی خود به منظور کنترل وضعیت دندانها از لحاظ پوسیدگی و نیز ارزیابی سلامت لثه ها داشته باشید.

 

آیا درمان ارتودنسی می تواند در زمان حضور دندانهای شیری انجام شود؟

بله. گاهی مشکلات دندانی و فکی نیاز به درمان زود هنگام دارد. با این حال چنانچه بیماری برای شروع درمان آمادگی فیزیکی یا روانی نداشته باشد و به هر علت نتوان درمان را برای او آغاز کرد روند رشدش پیگیری خواهد شد تا در اولین زمان مناسب درمان وی آغاز گردد.

 

آیا می توان فقط دندانهای یک فک را مورد درمان ارتودنسی قرار داد؟

به شرایط شما بستگی دارد. ارتودنسی تنها مرتب کردن دندانهای کج و نامرتب را دنبال نمی کند. مسائلی مانند طریقه جفت شدن دندانهای بالا و پایین بر روی هم، انحراف از خط وسط صورت، اصلاح روابط فکی و اسکلتی نیز در درمان ارتودنسی مد نظر قرار می گیرند. بنابر این هر چند ممکن است دندانهای یک فک شما مرتب باشند، ولی به دلیل اصلاح مشکلات دیگر بایستی در بعضی موارد بر روی دندانهای هر دو فک براکت قرار داده شود. این در حالی است که برخی بیماران به مطب متخصص ارتودنسی مراجعه نموده و عنوان می کنند که تنها مایل به مرتب کردن یک یا دو دندان کج خود با ارتودنسی هستند! 

 

آیا درمان ارتودنسی در سنین بالا قابل انجام است؟

چنانچه مشکل بیمار تنها نامرتب بودن و کجی دندانها باشد، می توان در هر سنی به شرط سلامت لثه دندانها اقدام به درمان نمود. ولی در مواردی که ناهنجاری های فکی وجود دارد، با توجه به پایان یافتن رشد در افراد بالغ گاهی می توان در موارد خفیف تنها با ارتودنسی (ارتودنسی کاموفلاژ) اقدام به کاهش تظاهر مشکل زمینه ای فکی نمود. اما در موارد شدیدتر ممکن است نیاز به درمان های مشترک ارتودنسی و جراحی فک وجود داشته باشد. در اینگونه موارد روند درمان به این شکل خواهد بود که ابتدا بیمار یک دوره حدود ۱۲-۶ ماهه تحت درمان ارتودنسی ثابت قرار می گیرد. طی این درمان دندانها مرتب گردیده و شرایط برای انجام جراحی فک مهیا می گردد. سپس یک متخصص جراحی فک و صورت عمل جراحی فک را انجام می دهد. پس از دوره نقاهت مجددا" درمان ارتودنسی برای یک مدت کوتاه چند ماهه جهت ایجاد تغییرات جزئی و در عین حال مهم ادامه می یابد.

 

آیا می توانم بدون جراحی فک تنها با ارتودنسی مشکل دندانی فکی خود را حل کنم؟

در مواقعی که فرد بالغ گردیده است و شدت ناهنجاری فکی شدید می باشد، ارتودنتیست ممکن است مجبور باشد ناهنجاری دندانی - فکی را با کمک یک جراح فک و صورت برطرف کند. به این صورت که پس از یک دوره حدودا" ۱۲-۶ ماهه درمان ارتودنسی، بیمار در حالیکه دستگاههای ارتودنسی ثابت را به همراه دارد، تحت عمل جراحی فک قرار می گیرد و پس از دوره نقاهت مجددا" چند ماه دیگر درمان ارتودنسی وی برای رسیدن به نتیجه نهایی ادامه می یابد. با این وجود در مواردی که میزان مشکل فکی شدید نباشد در مواردی می توان تنها با ارتودنسی ضمن ردیف کردن دندانها تظاهر مشکل فکی را نیز کاهش داد.

 

اگر در بین درمان دندانپزشک ارتودنتیست خود را تغییر دهم چه اتفاقی می افتد؟

تغییر دندانپزشک ارتودنتیست معالج پس از آغاز درمان تا حدی ریسک محسوب می شود. چون دندانپزشک جدید شما در جریان شرایط اولیه شما نبوده است. به علاوه اختلاف دیدگاه متخصصین مختلف می تواند ادامه روند درمان شما را با مشکل رویرو کند.

 

آیا ارتودنسی به درمان دندان قروچه کمک می کند؟

اصولا" ماهیت دندان قروچه هنوز کاملا" روشن نیست. با این وچود استرس و تماس های نامناسب دندانی با عنوان عوامل تأثیرگذار شناخته شده اند. از اینرو به نظر می رسد درمان ارتودنسی با بهم زدن موقعیت پیشین تماس های دندانی، مسیرهای عصبی ایجاد دندان قروچه را مختل کرده و دست کم طی درمان با کاهش محسوسی در شدت دندان قروچه همراه باشد.

 

هزینه درمان ارتودنسی چقدر است؟

هزینه درمان ارتودنسی بستگی به فاکتور هایی از قبیل نوع درمان (ثابت یا متحرک)، میزان پیچیدگی درمان، نوع ابزار ارتودنسی (سیستم لینگوال، سیستم دیمون، براکت های سرامیکی، مینی اسکرو و ...) محل انجام درمان (مطب خصوصی یا کلینیک)، سابقه و تخصص درمانگر (دندانپزشک عمومی یا متخصص ارتودنسی) و ... دارد. گفتنی است، قیمت درمان ارتودنسی در ایران نسبت به کشورهای حاشیه خلیج فارس و بالاخص کشورهای غربی به طرز محسوسی پایین تر می باشد.

در بیشتر مطب های ارتودنسی ایران، مبلغ درمان در قالب یک چهارم تا یک سوم پیش پرداخت و مابقی به صورت قسطی طی دوره ارتودنسی تسویه می گردد. بیمه های اجتماعی معمولا" متقبل هزینه های درمان ارتودنسی نمی شوند. البته این امر مشمول بیمه های ارگانها نمی گردد.

 

ارتودنسی نامرئی چیست؟

در تبلیغات سه مدل از ابزار های ارتودنسی با عنوان ارتودنسی نامرئی یاد می شوند. در حالتی با نام سیستم لینگوال یا زبانی براکت ها پشت دندانها چسبانده می شوند. این سیستم به دلیل  مزاحمت و آزار برای زبان بیمار و امکان جدا شدن براکت ها طی بستن دهان چندان فراگیر نمی باشد به علاوه در صورت وجود تکنولوژی پیشرفته مورد نیاز لابراتواری آن که در ایران هنوز در مراحل مقدماتی است، تنها برای کیس های محدودی قابل استفاده می باشد. به علاوه قیمت ارتودنسی لینگوال نزدیک به ۵-۴ هزار دلار می باشد که تقریبا" دو تا سه برابر هزینه ارتودنسی ثابت به روش معمول می باشد. در روشی دیگر با عنوان ارتودنسی اینویزیلاین (نامرئی) از یک سری پلاک های شفاف جهت ردیف کردن دندانها استفاده می گردد. این شیوه نیز به دلیل نبود امکانات پیجیده مورد نیاز آن در ایران و با در نظر گرفتن محدودیت های عملکردی جز در کیس های با بهم ریختگی های اندک آنهم با صلاحدید متخصص ارتودنسی کارایی ندارد. بالاخره حالتی که در آن از براکتهای سرامیکی همرنگ دندان استفاده می گردد که با توجه به پیشرفت های چشمگیر در تکنولوژی تامین استحکام و زیبایی آنها نسبت به دو شیوه قبلی به لحاظ دارا بودن همزمان قابلیت و زیبایی، منطقی تر می باشد.

منتشرشده در ارتودنسی
چهارشنبه, 06 بهمن 1395 ساعت 14:16

انواع ارتودنسی دندان

انواع ارتودنسی دندان

 

دغدغه افرادی که ارتودنسی انجام می دهند، صرف نظر از کسانی که مجبورند به دلیل برخی مشکلات مربوط به ناحیه فک و دهان ارتودنسی کنند، داشتن دندان های صاف و مرتب است، اما در این بخش قرار است که انواع مختلف این روش درمانی که پیشینه تاریخی نسبتا طولانی هم دارد ، شرح داده شود.

درمان ارتودنسی به دو شکل ثابت و متحرک انجام می شود و برای اغلب کسانی که می خواهند این کار را انجام دهند این سوال مطرح است که ارتودنسی شان ثابت باشد یا مترحک. منظور از ارتودنسی ثابت این است که بیمار نمی تواند سازه ارتودنسی را از دهان خارج سازد، برخلاف ارتودنسی متحرک که بیمار معمولا در زمان غذا خوردن یا در ساعاتی از شبانه روز سازه را از دهان در می آورد.

 

ارتودنسی ثابت:

معمولا شامل براکت های ارتودنسی (نگین های فلزی که روی دندان ها چسبانده می شود) است که روی دندان ها چسبانده می شود.

 

 ارتودنسی متحرک:

شامل دو دسته کلی می شود که عبارت اند از پلاک های متحرک برای حرکت جزئی دندان ها و سازه هایی که برای رفع ناهنجاری های فکی مانند عقب بودن فک پایین یا بالا به کار می روند.

 

چه موقع از ارتودنسی متحرک استفاده می شود؟

از سازه های متحرک ، برای مرتب کردن دندان ها در شرایطی استفاده می شود که یا نامنظمی دندان ها کم بوده و تنها در یک یا دو دندان باشد یا اینکه سن بیمار برای انجام درمان ارتودنسی ثابت، کم است یعنی هنوز دندان های شیری با دندان های دائمی جایگزین نشده اند. دستگاه های متحرک هر چند در مرتب کردن دندان ها به اندازه انواع ثابت موثر نیستند، اما در رفع ناهنجاری های فکی در سنین رشد می توانند بسیار موثر باشند.

انوع مختلفی از این سازه ها وجود دارند که بسته به اینکه مشکل فکی، کوچک بودن فک پایین، فک بالا یا بزرگ بودن هر یک از آنها نسبت به دیگری است، از انواع خاص در سنین مشخصی استفاده می شود.

 

چه موقع از ارتودنسی ثابت استفاده می شود؟

ارتودنسی ثابت به دلیل پیچیدگی بیشتر و نیاز به ظرافت کاری بالاتر، در دوره دندان پزشکی عمومی آموزش داده نمی شود و آموزش آن در دوره تخصصی ارتودنسی انجام می شود، بنابراین باید برای درمان به متخصص ارتودنسی مراجعه کرد.

در این درمان ، هدف اصلی معمولا مرتب کردن کامل دندان هاست که با ارتودنسی متحرک امکان پذیر نیست. ممکن است برای مرتب کردن دندان ها نیاز به کشیدن دندان های دائمی باشد و به این دلیل است که اندازه دندان های دائمی موجود بیشتر از اندازه فک است، عموما بیماران نگران هستند که در صورت کشیدن دندان ها، فضای آنها خالی می ماند، اما در صورتی که دستور کشیدن دندان به درستی داده شده باشد، این نگرانی بی مورد است و فضای حاصل از آن در درمان ارتودنسی ثابت کاملا بسته می شود.

 

کشیدن دندان به قصد درمان با ارتودنسی متحرک اشتباه است، زیرا دندان های مجاور دندان کشیده شده به جای اینکه به طور کامل به سمت آن فضا حرکتت کنند، به سمت آن کج می شوند که مشکلات متعددی را ایجاد می کند.

منتشرشده در ارتودنسی
چهارشنبه, 06 بهمن 1395 ساعت 14:10

متخصص ارتودنسی کیست؟

متخصص ارتودنسی كیست؟

 

متخصص ارتودنسی به فردی گفته می شود که در زمینه علم ارتودنسی مدرک دکتری تخصصی دریافت نموده است. بدین معنی که پس از اخذ درجه دکتری عمومی دندانپزشکی (در مدت ۶ سال) و قبولی در آزمون تخصصی، پس از سه تا چهار سال تحصیل اضافه تر، درجه دکتری تخصصی ارتودنسی را دریافت نموده است. در طی دوره تخصصی ارتودنسی، رشد و نمو دهان، فك و صورت و دندان ها، تكنيك‌هاي جديد و تحقيقات مورد تأكيد قرار مي‌گيرد و پس از دریافت مدرک دکتری تخصصی، فرد می تواند به طبابت در اين رشته يا پژوهش و آموزش در دانشگاه بپردازد.

 

منتشرشده در ارتودنسی
چهارشنبه, 06 بهمن 1395 ساعت 14:02

ارتودنسی چیست؟

علم ارتودنسی از زمینه های تخصصی علم دندانپزشکی بوده و باید به خاطر داشت که درمان های ثابت ارتودنسی در تمام کشورهای پیشرفته، از حیطه کاری دندانپزشکان عمومی، خارج است.

 

علم ارتودنسی رابطة كاري نزديكي با متخصص دندانپزشكي كودكان و دندانپزشكان عمومي دارد تا بتواند تغييرات مطلوبي در لبخند يك فرد به وجود آورد.

منتشرشده در ارتودنسی