انواع دستگاههای ارتودنسی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

دستگاههای ارتودنسی شامل دو شکل کلی ثابت و متحرک می باشند که بسته به نوع مشکل بیمار یکی از آنها یا هردو بکار می رود . وجه تسمیه این دستگاهها بر مبنای قابلیت جابجایی آنها توسط بیمار است. در دستگاه ارتودنسی ثابت اجزاء به صورت نگین هایی بر روی دندان چسبانده شده و ثابت می گردند. در حالی که دستگاههای متحرک ساختارهای پلاستیکی شکلی هستند که توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شوند.

 

ارتودنسی نامرئی (لینگوال)

بر خلاف ارتودنسی ثابت به روش معمولی که در آن وسایل ارتودنسی به سطح خارجی دندانها متصل می شود، در ارتودنسی "لینگوال" یا "زبانی" وسایل به سطح داخلی و پشت دندانها(سمت زبانی) متصل شده و کاملا پنهان و غیر قابل رویت می باشد. ارتودنسی لینگوال یا زبانی حدود ۱۵ سال پیش برای اولین بار به علم ارتودنسی معرفی شد، در آن سال‌ها  متخصصین ارتودنسی تصور می کردند این روش به زودی ارتودنسی را دگرگون خواهد کرد و با پیشرفت روزافزون، جایگزین تمامی روش‌های روتین ارتودنسی ثابت می‌شود. اصول کلی این روش مانند ارتودنسی ثابت معمولی است که در آن نیروی ارتودنسی از طریق براکت‌هایی که به سطح دندان چسبانده می‌شود، موجب حرکت آن به محل مناسب می‌شود. این تکنیک فوق العاده پیشرفته برای افراد بزرگسالی که تمایل به بهبود وضعیت دندانهای خود دارند اما نگران مشاهده شدن وسایل ارتودنسی هستند، راه حل مناسبی است. این روش را نباید با درمانهای ارتودنسی ثابتی که از وسایل همرنگ دندان استفاده می نمایند و نامریی خوانده می شوند، اشتباه گرفت. در این روش به علت متصل شدن وسایل به سطوح داخلی دندانها، وسایل ارتودنسی کاملا پنهان می باشد ولی یکی از مهمترین نگرانی ها امکان آسیب و آزار زبان و اشکال در صحبت کردن و غذا خوردن است. همانگونه که در درمانهای ارتودنسی ثابت برای عادت کردن لب ها به وسایل ارتودنسی یک یا دو هفته زمان نیاز است، در روش ارتودنسی لینگوال نیز امکان ایجاد ناراحتی در چند هفته اولیه وجود دارد و پس از آن زبان فرد به وضعیت موجود عادت کرده و این مشکل نیز برطرف می گردد. از دیگر مشكلات ارتودنسی لینگوال، هزینه چند برابر بیشتر این روش نسبت به روش‌های معمول، محدود بودن آن به درمان‌های نسبتا ساده ارتودنسی، طول مدت بیشتر درمان و پروسه های لابراتواری پیچیده می باشد. متاسفانه در حال حاضر ارتودنسی لینگوال هنوز نمی‌تواند در اکثر درمان‌های ارتودنسی جایگزین قابل اعتمادی برای ارتودنسی ثابت باشد و تنها جهت رفع نامنظمی‌های بسیار ساده و مختصر دندان‌ها آن هم در افرادی که به دلیل شرایط کاری‌شان به هیچ وجه نمی‌توانند ظاهر وسایل ارتودنسی معمول را بپذیرند، توصیه می‌شود. البته امید است که با پیشرفت بیشتر این تکنیک و رفع مشکلات موجود آن در سال‌های آینده، بتوان از آن برای رفع مشکلات ارتودنسی بیشتری بهره برد.

 

ارتودنسی به روش دیمون (Damon)

شاید بتوان گفت که این روش جزء جدید ترین سیستم های ارتودنسی روز دنیا و بهترین نوع براکت های سلف لیگیت می باشد. در سیستم Damon به جای استفاده از براکت های معمول که از کش برای نگه داشتن سیم ارتودنسی کمک می گیرند، از براکت هایی با قابلیت باز و بسته شدن کشویی استفاده می شود. سیستم دیمون به گونه ای طراحی شده است که شما به آسانی بتوانید اطراف سیم ها و براکت ها را تمیز کنید. در حالی که در روش های معمول پلاک های میکروبی اطراف کش ها، براکت ها و سیم های ارتودنسی جمع می شوند و رعایت بهداشت دهان را به ویژه برای کودکان کم سن دشوار خواهد کرد. این سیستم ضمن ارتقاء بهداشت براکت ها و رفع معضل تغییر رنگ کش های دور براکت سازگاری بیشتری با سیستم استخوانی و عضلات فک و صورت دارد. دلیل این امر نیروهای بسیار ملایمی است که در سیستم Damon به دندانها اعمال می گردد. این فناوری از سال ۲۰۰۶ در ایران نیز به عنوان جدیدترین متد در رشته ارتودنسی که هم اکنون در اروپا و آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد ارائه می شود. با این وجود تبلیغاتی از جمله عدم نیاز به کشیدن دندان، کاهش طول مدت درمان، کاهش درد بیمار و یا افزایش فاصله مراجعات به متخصص ارتودنسی که در مجلات و پیک ها به چشم می خورد، همگی نیاز به تامل و مشاوره با متخصص ارتودنسی دارد. در حقیقت تصمیم گیری در خصوص نیاز یا عدم نیاز به کشیدن دندان جهت ارتودنسی بر عهده ابزار درمان نیست بلکه بر اساس صلاحدید متخصص ارتودنسی و متناسب با میزان به هم ریختگی دندانها و به خصوص فرم صورتی هر بیمار است. البته باید پذیرفت که ویژگیهای این سیستم در حد یک ابزار کمکی، سبب تسهیل درمان بیمارانی می شود که ردیف نمودن دندانهای آنها به تشخیص درمانگر قرار است بدون کشیدن دندان صورت گیرد. امکان تسریع درمان با این مدل از براکت ها تنها در حدود چند ماه آن هم در مورد کیس هایی ممکن است که قرار نیست دندانی از دهان آنها خارج شود. تا به امروز به رغم پیشرفتهای شگرفی که در ابزارهای درمانی صورت گرفته است، هنوز شیوه و راهکار درمانی فراگیری که بتواند مدت زمان درمان را به صورت محسوسی کاهش دهد، ابداع و یا معرفی نشده است.

در مورد ادعای کاهش میزان درد ارتودنسی با استفاده از سیستم دیمون باید افزود که اصولا ارتودنسی تنها در یکی دو روز اول درمان آن هم در مورد برخی بیماران با درد و ناراحتی جزئی همراه است بنابراین تفاوت چشمگیری در مقدار درد با استفاده از این سیستم و براکت های معمولی وجود ندارد.

در مورد تعداد دفعات مراجعه بیمار به متخصص ارتودنسی نیز اساسا بدون توجه به نوع براکت های بکار رفته جهت درمان، بیمار باید ماهی یکبار به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کند زیرا معمولا هر ماه کش ها و فنرهای دستگاه ها نیاز به بررسی و تنظیم مجدد دارند و بنابراین تبلیغاتی مبنی بر عدم نیاز به مراجعه مکرر به متخصص ارتودنسی با استفاده از برخی سیستم ها که در مجلات و پیک ها مشاهده می شود دروغ هستند.

اخیرا برخی از دندانپزشکان عمومی که به صورت تجربی و غیرقانونی اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی ارتودنسی می کنند این شائبه را ایجاد کرده اند که به کمک سیستم دیمون ضمن رفع نیاز به کشیدن دندان دیگر نیازی به مراجعه به متخصص ارتودنسی جهت درمان بهم ریختگی های دندانی وجود ندارد که با توجه به توضیحات مطرح شده این ادعا نیز محال است.

در پایان با اشاره به هزینه بالای استفاده از سیستم دیمون در مقایسه با سیستمهای معمول باید گفت که درمان با این سیستم زمانی توصیه می شود که مزایای کارکردش برای بیمار در ازای ۴۰ تا ۵۰ درصد دریافت قیمت بیشتر منطقی باشد.

 

براکت های سرامیکی :

براکت های سرامیکی یا در اصطلاح عامیانه بی رنگ از مواد کامپوزیتی همرنگ دندان تهیه می شوند. این براکت ها از سوی دیگران بسیار کم قابل مشاهده بوده و برای بیماران مشکل پسندی که مایل به دیده شدن دستگاههای ارتودنسی خود نیستند گزینه نسبتا مناسبی است. به زعم این بیماران بسیاری از اطرافیان حتی تا مدت ها متوجه وجود نگین های ارتودنسی روی دندانهایشان نمی شوند. با این حال براکت های سرامیکی معایبی هم دارند که البته در نسل جدید آنها به مراتب کاهش یافته است از جمله:

۱. گرانتر بودن

۲. افزایش طول مدت درمان

۳. افزایش سختی درمان برای ارتودنتیست

۴. شکننده بودن

۵. تغییر رنگ اورینگ ها

۶. دیباند مشکل تر

 

ارتودنسی اینویزیلاین

یکی از روش های جدید ارتودنسی، ارتودنسی اینویزیلاین است در این شیوه بجای براکت و سیم ارتودنسی از پلاک هایی شفاف جهت حرکت دندانها به موقعیت مطلوب استفاده می شود. در واقع بین وضعیت نامرتب دندانها تا حالت ردیف پیش بینی شده توسط کامپیوتر در لابراتوارهای ویژه ای اقدام به تولید پلاک های بی رنگ متعددی می گردد. هر پلاک چند هفته توسط بیمار روی دندانها گذاشته می شود و سپس پلاک بعدی جای آن را می گیرد به این ترتیب مانند انیمیشن رفته رفته دندانها ردیف می شوند. 

علی رغم فلسفه جذاب این روش و از همه مهمتر عدم استفاده از دستگاههای فلزی ارتودنسی هنوز به دلایل فنی نتوانسته است جایگزین روش معمول ارتودنسی با سیم و براکت شود. به عبارتی کاربرد آن بیشتر محدود به کیس های خفیف ارتودنسی و تحت شرایط معین می گردد. مضافا بر اینکه در ایران اساسا تکنولوژی دیجیتال و لابراتواری آن ورود پیدا نکرده است بنابراین تبلیغات داخلی مبنی بر ارتودنسی با پلاک های شفاف یا ارتودنسی اینویزیلاین و حتی گاهی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی به جهت محدودیت های فنی و امکانات درمانی هنوز پشتوانه درستی ندارند.

از سوی دیگر هزینه درمان با این روش نزدیک به ۳ برایر ارتودنسی به روش عادی است عامل دیگری بر اینکه که حتی در کشورهای اروپایی و آمریکا هم مخاطبین زیادی جلب نکرده است. بدیهی است با در نظر گرفتن توانایی پایین تر این روش در مرتب کردن دندانها از سویی و محدودیت های تکنیکی داخل کشور، صَرف چنین قیمتی برای درمانی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی در ایران امری غیر منطقی و در مواردی آسیب رسان می باشد. بهترین گزینه برای بیمارانی که نمی خواهند دستگاههای ارتودنسی شان زیاد به چشم بیاید استفاده از براکت های سرامیکی نسل جدید می باشد که می توانید اطلاعات کاملی پیرامون آنها در وبسایت ما ملاحظه کنید.

 

فیس ماسک ارتودنسی

فیس ماسک دستگاهی با عملکرد ارتوپدیک در درمان های ارتودنسی است که برای اصلاح رشد ناهنجاری عقب بودن فک بالا در سنین رشد کودکان (بین ۸ تا ۱۳ سال) بکار می رود. همانگونه که در تصویر روبرو دیده می شود این دستگاه از دو تکیه گاه پیشانی و چانه جهت جلو آوردن فک بالا کمک می گیرد. از جمله اثرات جانبی فیس ماسک، چرخش فک پایین به سمت پایین و عقب است. این امر در بیمارانی که ارتفاع صورت بلند دارند می تواند نامطلوب باشد.

بنابر شواهد علمی ۵۰ درصد بیمارانی که از این دستگاه برای رفع ناهنجاری فکی شان کمک می گیرند به درمان مجدد با فیس ماسک پس از یکی دو سال نیاز خواهند داشت و دلیل آن چیزی جز تمایل عود و برگشت ناهنجاری فکی نیست. در مجموع باید خاطرنشان کرد که درمان موفق عقب بودن فک بالا با فیس ماسک می تواند ریسک نیاز به جراحی فک را در بزرگسالی به حداقل رساند و یا دست کم وسعت جراحی را کاهش دهد. توصیه می گردد در صورت مشاهده نوک به نوک بودن دندانها و یا عقب تر بودن دندانهای جلویی فک بالا نسبت به پایین در سن ۷ سالگی با یک ارتودنتیست مشاوره کنید.

 

دستگاه فانکشنال

دستگاههای فانکشنال ارتودنسی شامل دو شکل کلی ثابت و متحرک هستند که بسته به مشکل بیمار یکی از آنها بکار می رود. وجه تسمیه این دستگاهها بر مبنای ایجاد تغییر در فانکشن یا عملکرد فکین و عضلات وابسته می باشد. در دستگاه ارتودنسی ثابت اجزاء به صورت ادواتی روی قوس های دندانی ثابت می گردند. در حالی که دستگاههای متحرک ساختارهای پلاستیکی شکلی هستند که توسط خود بیمار گذاشته و برداشته می شوند.

به لحاظ تئوری دستگاه های فانکشنال برای ناهنجاری کلاس II (عقب بودن فک پایین)، ناهنجاری کلاس III (جلو بودن فک پایین)، ناهنجاری اپن بایت (ارتفاع زیاد صورت)، ناهنجاری دیپ بایت (ارتفاع کاهش یافته صورت) و انحراف طرفی فک پایین قابل استفاده هستند. با این حالبیشترین کاربرد دستگاههای فانکشنال برای ناهنجاری عقب بودن فک پایین است. 

از مهمترین مزایای دستگاه های ثابت، کاهش نیاز به همکاری بیمار در خصوص گذاشتن مرتب دستگاه می باشد. مهمترین عیب دستگاههای فانکشنال ثابت، لزوم دقت بالای بیمار در امر رعایت بهداشت دهان و دندانها می باشد زیرا حضور دستگاههای ثابت داخل دهان روند معمول مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را مختل می کند. همچنین به نظر می رسد تأثیر دندانی دستگاههای ثابت نسبت به اثرات فکی آنها بیشتر می باشد.

مهترین مزیت دستگاه فانکشنال متحرک امکان راحت تر رعایت بهداشت دهان در قیاس با دستگاه ثابت است. به گونه ای که حین غذا خوردن و مسواک زدن بیمار می تواند پلاک یا دستگاه متحرک خود را بردارد. همین نکته مهمترین عیب دستگاههای متحرک را نیز رقم می زند. به این مفهوم که به دلیل قابلیت گذاشتن و برداشتن از سوی بیمار، نیاز به همکاری بالای بیمار در استفاده مرتب دارد.

دستگاه های فانکشنال متحرک باید ۲۴ ساعته داخل دهان باشند و تنها در مواقع غذا خوردن و مسواک زدن خارج شوند. نکته مهم در موفقیت دستگاههای متحرک ارتودنسی، پیوستگی استفاده است به طور مثال اگر بیماری ۳ ساعت پلاک داخل دهان او باشد و تنها لحظاتی آن را از دهان خارج کند سیکل تأثیر ارتوپدیک آن به طرز چشمگیری کاهش می یابد. توصیه ما به بیماران این است که فواصل درآوردن پلاک متحرک از دهان نمی بایست کمتر از ۴ ساعت باشد.

علی رغم اینکه اثرات مثبت دستگاه فانکشنال را می توان در ماههای نخست استفاده از آن نیز در نیمرخ بیمار مشاهده کرد دست کم باید تا یکسال و ترجیحا تا بلوغ جنسی کودک ادامه پیدا کند. نشانه بلوغ جنسی در خانم ها بروز عادت ماهانه (قاعدگی) می باشد.

 

 فضانگهدار دندان

فضانگهدار دندان برای حفظ فضای رویش دندان دائمی در پی افتادن زودهنگام دندان شیری استفاده می شودافتادن یا کشیدن زود هنگام دندان شیری می تواند سبب از دست رفتن فضای لازم برای رویش دندان دائمی زیرین گردد. در واقع دندانهای شیری با عنوان ابزارهایی طبیعی جهت حفظ فضای رویش دندانهای دائمی که قرار است در آینده رویش پیدا کنند عمل می کنند. با این رویکرد در صورت از دست دادن زود هنگام دندان شیری باید برای جایگزینی آن با فضانگهدار اقدام نمود. دستگاههای فضانگهدار در انواع متحرک و ثابت، یکطرفه و دو طرفه وجود دارند.

 

مینی اسکرو

مینی اسکرو با عنوان انکوریج مطمین برای حرکت و جابجایی دندانها در ارتودنسی بکار می رود.

یکی از مهمترین ارکان درمان های ارتودنسی انکوریج یا پشتیبان حین بستن فضاهای دندانی می باشد. در گذشته برای تقویت انکوریج از خود دندانها کمک گرفته می شد از اینرو مقداری حرکت ناخواسته دندانی اجتناب ناپذیر بود ولی طی یکی دو دهه اخیر از انکوریج های استخوانی (مینی اسکرو) استفاده می شود. مینی اسکرو (Temporary Anchorage Device) پیچی است که داخل استخوان فک پیچانده شده و با عنوان لنگرگاهی مطمئن جهت حرکت دندانها بکار می رود.

محتوای بیشتر در این بخش: « سوالات رایج ارتودنسی

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ضروری را تکمیل فرمایید